In Vaticaanstad neemt de paus tijdens de kerstperiode actief deel aan verschillende liturgieën en brengt hij zijn boodschappen over aan de gelovigen wereldwijd. Deze activiteiten richten zich op de viering van missen, het delen van zegeningen en boodschappen, en het leiden van nieuwjaarsliturgieën.
De traditionele Urbi et Orbi (“voor de stad en voor de wereld”) boodschap en zegen is een cruciaal moment dat wordt uitgesproken vanaf de centrale loggia met uitzicht op het Sint-Pietersplein. Deze zegen brengt wensen van vrede en vreugde over, terwijl ook actuele wereldproblemen worden aangestipt en de noodzaak van eenheid en medeleven in tijden van angst en pijn wordt benadrukt.
De vroegste vermelding van de kerstviering dateert uit 336 na Christus in Rome en markeert het begin van een lange traditie binnen het christelijk geloof. Deze centrale gebeurtenis is een erkenning van de geboorte van Jezus Christus, die gewoonlijk de Geboorte van Onze Heer wordt genoemd. Na verloop van tijd verspreidde deze viering zich over de hele Christelijke wereld. Franciscus van Assisi introduceerde in 1223 de eerste levende kribbe in Greccio, Italië, om een directe ervaring van de Heilige geboorte te bevorderen.
De kern van het Geboortefeest is de theologische betekenis van de geboorte van Jezus, die christenen erkennen als de Heer. Deze gebeurtenis symboliseert Gods nabijheid tot de mensheid, waarbij de rol van de Maagd Maria als moeder van Jezus centraal staat in het verhaal. De Geboorte van Jezus omvat belangrijke theologische concepten zoals de incarnatie, waarin het goddelijke een menselijke vorm aanneemt en de belichaming is van hoop en verlossing voor gelovigen.
Het Hoogfeest van de Geboorte is zowel een liturgisch hoogtepunt als een tijd voor gemeenschappelijk gebed en bezinning. Veel Christenen over de hele wereld wonen ter ere van deze plechtigheid de nachtmis of diensten op kerstavond bij. De onthulling van de kerststal door het Vaticaan is een bijzonder belangrijk gebruik, waarbij elk jaar andere historische of culturele aspecten van het kerstverhaal centraal staan.
De kerststal in Vaticaanstad wordt traditioneel onthuld op 9 december en blijft een centrale attractie tijdens de kerstperiode.
Tickets om de kerstmis in het Vaticaan bij te wonen zijn gratis en kunnen worden aangevraagd bij de Prefectuur van het Pauselijk Huis, maar de beschikbaarheid is beperkt en de vraag groot.
Vaticaanstad houdt er unieke kersttradities op na, zoals de onthulling van een gedetailleerde kerststal op het Sint-Pietersplein en de mis op kerstavond, voorgegaan door de paus.
De mis op kerstavond, ook wel bekend als de nachtmis, in de Sint-Pietersbasiliek begint meestal om 19.30 uur, oftewel 19.30 uur.
In de afgelopen jaren heeft de kerststal in het Vaticaan verschillende culturele en historische elementen opgenomen, die vaak artistieke stijlen weerspiegelen die uniek zijn voor de regio's waar ze vandaan komen.
De kerstmis van de paus kan online worden bekeken via de officiële live streamingdiensten van het Vaticaan, maar ook op verschillende televisienetwerken die het evenement wereldwijd uitzenden.